Een persoonlijk blog is in mijn geval niet volledig zonder een pagina over Amsterdam. Het zegt iets over mij, dat ik de hand van Alienke vroeg in Amsterdam, dat was eind 1988. Op een steenworpsafstand van het Concertgebouw omdat ik het Vondelpark zo gauw niet kon vinden… Van het concert weet ik niet veel meer, wel hoe ik me voelde. Als ik tegenwoordig met mensen afspreek in het 1e klas Grand Cafe op perron 2b moet zie ik altijd weer in een flits die avond voor me. In november 2003 kwamen we samen met onze vier kinderen in Amsterdam wonen, eerst op IJburg. Toen daar Tram 26 eindelijk reed, verhuisden we naar de Watergraafsmeer. Wat zoek je met een gezin in Amsterdam? – is me vaak gevraagd. Het ligt ook een beetje aan de ander of het me lukt dat uit te leggen. Hieronder mijn beleving van en perspectief op Amsterdam.
Sfeertekening
Een van m’n mooiste ervaringen is fietsend van Oost naar West en terug. Met West bedoel ik dan vooral Oud-West, de Baarsjes bijvoorbeeld. Wat me opvalt zo rond een Jan Evertsenstraat is de hoorbare dynamiek van mensen, kleurrijk en gemengd. Yup en Turk en nog veel meer. Oud en jong. Wat mooi is om de lagen te zien van de stad, de sfeer per wijk en stadsdeel die verschilt, de bebouwing die wijder wordt als je weer terugrijdt naar Oost. Zo halverwege tussen deze polen kom je terecht in Zuid, wat toch wel een terechte as vormt in de stad. Het beeld van het Museumplein is een totaal andere dan die de krant af en toe kopt als er een demonstratie of event is. En het hele wereldje rond de beroemde en beruchte PC Hoofdstraat – the best shops in town – kom je tegen als je een keer kijkt naar Jort Kelder met ‘bij ons in de PC’.
Als je even buiten beschouwing laat dat bijna elke route op de schop was, is of gaat met alle troep en ellende van dien, kun je met eigen ogen Amsterdam zien terugkomen in z’n glans. Een buurt als De Pijp met z’n nog steeds gemoedelijke rommeligheid, wordt steeds verder gerenoveerd en verandert zienderogen. De Baarsjes was een plek van vooral problemen en verloedering, maar is intussen multiculti hotspot waar mensen al te graag wonen. En als je de Kalverstraat nog even laat voor wat het is kun je in de Utrechtsestraat achter het Rembrandtplein weer ervaren dat er nog veel kleine winkeltjes en boetiekjes bestaan en niet alles Coolcat heet of H&M is.
Een van de grootste schokken die ik ondergaan ben is wel de wandeling vanaf het Station CS naar rechts de Jordaan in. Ik kan het je aanraden. Loop je nog even tussen toeristen en de massa, na 200 meter verandert dat en nog een bruggetje verder en je vind jezelf terug in een compleet verstilde omgeving van kleine grachten, cafeetjes en de mooiste gevelpanden. De Brouwersgracht is al een paar jaar achtereen tot mooiste straat van Amsterdam uitgeroepen door de stadsbevolking. Op zo’n moment ontdek je de andere kanten van de stad die in de media een bepaalde beeldvorming heeft ondergaan. Even geen massa’s, geen Noord-Zuid debacle of criminaliteit en seksindustrie. Overigens werkt dit overal hetzelfde: als je er in woont is de beleving een totaal andere, dan wanneer je je beeld vormt aan de hand van krantenkoppen.
Leven in de stad
Wat ik bijzonder vind aan grote steden, en wat ook voor Amsterdam geldt, is dat het een jonge stad is. Afgelopen jaar werd gemeld dat er een nieuwe golf terugkomers was van mensen die eerder de stad na hun studie verlieten. Bekend was al dat de laatste jaren mensen na hun studie in de stad blijven wonen. Gezinnen nemen gestaag toe, ook al is het lastig om woonruimte te vinden voor een gezin. De stad vult zich sneller met singles en setjes, maar toch is er een ontwikkeling die meer balans brengt.
Wist je dat 51% van de stad bestaat uit 20-ers, 30-ers en 40-ers? En dat er toch 21% aan kinderen zitten, kruipen en naar school gaan van 0 tot 20 jaar? Slechts 11% is 65plusser. Een jonge stad die mensen aantrekt om er te wonen, leven en hun ambities na te streven. Een diverse stad die ruimte geeft aan jezelf zijn en binnen je eigen netwerk (dat continu groeit en verandert) je weg te zoeken. Geen beperkingen lijken er te zijn en het verleden is allerminst de maatstaf voor vandaag en morgen. Vervolgens is de realiteit vooral complex en enerverend.
Wie de Zuidas ziet opkomen, ziet dat er een economisch centrum ontstaat dat internationaal wil meepraten. Universiteiten en Hogescholen bieden op grote schaal onderwijs, vorming en wetenschappelijk onderzoek: In 2008 stonden aan de Universiteiten ruim 44.000 mensen ingeschreven en aan de Hogescholen ruim 41.000, samen goed voor meer dan 85.000 studenten. Zie voor allerlei cijfers en feiten het burau Onderzoek en Statistiek.
Wat mij bezielt om er te wonen…? Wel dat is veel. Ik geniet bijvoorbeeld van de eerste dag al hoe mijn kinderen positief geprikkeld worden door de stad. Gebouwen, trams, gebeurtenissen: het interesseert ze en daagt ze uit. Onderwijs heeft een brede blik en mijn kids hebben in hun schoolperiode meer musea gezien dan ik in 20 jaar. De wereld is dichtbij voor hen en het is vanzelfsprekend dat ze daarin participeren. Ik merk dat zelf ook. Dat gaat heel simpel al om een fietstocht naar de winkels of een avondje bioscoop of een cafeetje. Ik spreek regelmatig mensen op allerlei plaatsen in de stad. Het leeft, beweegt en zo met elkaar een netwerk vormen is voor mij een geweldige manier van leven. Ik kan midden in de stad een enorme stilte ervaren, een rust die alleen maar toeneemt als de trams vooral doorrijden en de geluiden en geuren van de stad er zijn.
Kortom, gewoon in m’n mens-zijn vind ik het een voorrecht om hier deel van uit te maken en me te ontwikkelen. Om relaties te onderhouden, te delen, te luisteren en bewust in een continu proces te staan van bezinning en keuzes. Altijd beweging en veelkleurigheid, altijd groei. Dat is iets van wat ik heb met deze stad, afgezien dat ik het domweg dus leuk vind… Dat ook. En er is meer.
Geloven in de stad
Dat meer hangt samen met de manier waarop ik als christen in m’n geloof sta en in dit leven probeer te staan. Als ik de bijbel lees en start bij Genesis waar het gaat over het paradijs dan kan ik dat amper lezen zonder de laatste bladzijden van diezelfde bijbel die gaan over de Stad. Ik denk persoonlijk dat de stad de plek is waar juist veel gebeurt van wat God bedoelt met dit leven. Ontwikkeling, relaties, vernieuwing, verjonging, pionieren, netwerken, wetenschap, ondernemerschap, enzovoort. Ik ben dol op de stilte van kloosters en m’n werkkamer. Maar die stilte wordt voor mij verdiept door de stad en omdat ik geloof dat God de stad bijzondere support geeft. Het hele idee ‘wereld’, dat ik toch zie als een project van God & Zoon, als Schepper en Ontwerper komt juist in de stad tot een cummulatie.
Ik kan dus niet zoveel met kritische en sceptische gevoelens van gelovigen ten aanzien van de stad: omdat het een plek van ongeloof en moreel verval zou zijn. Ik denk dat moreel verval veel meer in de cultuur zit dan in de stad als zodanig. En ik geloof zelfs dat het een wegschuiven is van een probleem dat elk mens innerlijk zelf heeft aan te gaan. De stad is een optelsom van mensen, en dat is met het aantrekkelijke tegelijk het probleem. Juist een christen kan hier ontspannen over zijn vanuit zelfkennis en vanuit geloof in de transformerende kracht van het evangelie van Jezus Christus. Dat is hoe ik er in sta. En tot nu toe ben ik daarin niet teleurgesteld. Nooit had ik zoveel bijzondere ontmoetingen met gelovig en ongelovig, blank en gekleurd.
Tja, en ook de viesheid, kapotheid en de rafelige achterkant van de stad vraagt om bewustwording en deelname, niet om een vlucht naar elders. Eens in de zoveel tijd kies ik de fietsroute over de Wallen en het blijft me raken, maar ik wil ook geraakt blijven. Klagen over de stad is wat mij betreft een zinloos verhaal, ik zie liever christenen die erkennen dat ze de stad nodig hebben. Dat het verrijkend is de atheist, moslim en agnost volledig te accepteren en te respecteren. En dat in die setting het puur roeping is en genot om iets proberen bij te dragen aan de cultuur en maatschappij waarvan jezelf onderdeel uitmaakt.
Vanuit christelijk oogpunt is de stad daarom volgens mij ook de plek voor nieuwe kerkvormen, nieuwe wegen van geloof en christen zijn. Een term als ‘emerging church’, dat zo’n beetje staat voor alles wat de traditionele kerkelijke kaders overstijgt of zelfs daarbuiten plaatsvindt, ontstaat als typisch een stadsverschijnsel. Hier tref je nieuwe projecten, gemeentestichting, netwerken en huiskerken aan. Ik heb Amsterdam leren kennen als plek waar alle oude typeringen en scheidslijnen niet werken, maar ook ontmaskerd raken door irrelevantie. Ik wordt hier uitgedaagd om in het hier en nu gelovig, zoekend en integer Godzoeker te zijn. Om daarin anderen te zoeken zonder vooroordeel. Om te leven zonder veroordeling en stempels.
Het is een omgeving waar ik geloof dat spiritualiteit en kerk-zijn nieuwe kansen krijgten. Kansen die ik zelf graag aangrijp en die ik mijn kinderen gun.
De Dapperstraat
Natuur is voor tevredenen of legen.
En dan: wat is natuur nog in dit land?
Een stukje bos, ter grootte van een krant,
Een heuvel met wat villaatjes ertegen.Geef mij de grauwe, stedelijk wegen,
De’ in kaden vastgeklonken waterkant,
De wolken, nooit zo schoon, dan als ze, omrand
Door zolderramen, langs de lucht bewegen.Alles is veel voor wie niet veel verwacht.
Het leven houdt zijn wonderen verborgen
Tot het ze, opeens, toont in hun hoge staat.Dit heb ik bij mijzelve overdacht,
Verregend, op een miezerige morgen,
Domweg gelukkig, in de Dapperstraat.J.C. Bloem
Heb toevallig ooit een tijdje in de Dapperstraat gewoond. Tijdens de verhuizing van een christenkunstenaares. Ik was toen ‘dakloos’. Om de hoek de rode lichtjes van de dames en even verderop de MacDonalds. Mijn broer woonde een tijdje in de Govert Flinckstraat (ook Oud Zuid). Aan de Amsteldijk heb ik een zomer doorgebracht. Vlak bij het mooie stadsarchief en de lekkerste Italiaanse ijssalon in Town. De eigenaresse van de zolderverdieping, een musicus, vloog uit naar Zuid Afrika en ik paste op haar katten.
De gedichten die ik schreef in die tijd waren van een christelijke angry young man. Heb ze nooit publicatiewaardig gevonden. Niemand die ze begreep trouwens.
Jij lijkt de stad inmiddels goed te kennen. Mooi verhaal en herkenbaar. Wel een beetje een Romantic View, maar goed, ieder zijn invalshoek. Jij zal het leven toch ook niet als een lange vakantie ervaren, is het wel? Binnenkort hoop ik weer mijn jaarlijkse stadswandeling te maken. Ik woon niet meer in het centrum. Soms verlang ik er naar terug. Maar in de grote stad kun je ook veel vervreemding ervaren en eenzaamheid. Mijn wandelpartner maakt de gang naar de Jordaan gemiddeld eens in de twee weken. Oude liefde roest niet. En daar praten we dan over
Mooie rake typeringen Remmelt. Van de stad zelf, en het leven daarin.
Gods Zegen !
Niet minder ook wat betreft het geloven in die stad. Ik heb het een 10tal jaren mogen leren kennen.
Veel idealisme, helaas vaak botsend met de realiteit van heersende structuren.
Los daarvan gelukkig ook gelijkgerichte mensen, al of niet gelijkdenkend. Zoveel culturen die samenkomen, samenwerken en samen zullen moeten leven. Gaaf om dan inderdaad erkenning en acceptatie te vinden! en van daaruit Christus te mogen laten zien. Veel succes en sterkte in de geestelijke strijd die elke christen heeft, al of niet in een stad…